MATEMATİK

Bir düşünce biçimi ve evrensel bir dil olan matematik , günümüzün gelişen dünyasında birey, toplum, bilim ve teknoloji için vazgeçilmez bir alandır. Matematik, akıl  yürütme ve problem çözme sanatı  olup, sayılar ve geometrik şekiller gibi kavramların özelliklerini ve bunların arasındaki bağıntıları inceleyen bir disiplindir. Bilimsel olan her şey bir matematik formülasyon gerektirdiğinden Matematik, bilim ve teknolojinin vazgeçilmez bir aracıdır.

İzmir Koleji’nde özellikle küçük yaşlardan itibaren matematiği sevdirecek, materyal ve teknoloji ile desteklenen, günlük yaşamla ilişkilendirilmiş bir matematik eğitimi yapılmaktadır. Matematik eğitimi ile öğrencilerimizin düşünme kabiliyetlerini ve pratik zekalarını sürekli geliştirerek karşılaştığı problemlere kısa sürede, elindeki kaynakları ve teknolojiyi kullanarak en etkin çözümü bulabilen, tarafsız ve analitik düşünebilen, soyut kavramları somut durumlara aktarabilen; düşüncelerini açık ve kesin olarak bilimsel temellere dayandırarak anlatan üretken bireyler olarak yetişmesini sağlamaktadır.

MATEMATİK DERSİNİN TEMEL AMAÇLARI

İzmir Koleji’nde uygulanan Matematik eğitimi ile öğrencilerimize;

  • Öğrencilerde mantıksal düşünme yeteneğini geliştirmek,
  • Günlük hayatta karşılaştığı problemlerin çözümünde mevcut koşulları doğru değerlendirmek,
  • Mümkün olduğu hallerde bilgiyi nicelleşmiş verilerle ortaya koyma alışkanlığını kazandırmak,
  • Öğrencilere soyutlama yapma alışkanlığı kazandırma, bu yolla zihinsel bağımsızlığı ve yaratıcılığı geliştirmek,
  • Öğrencilere özelleştirme ve genelleştirme yapma alışkanlığı kazandırma, bu yolla sezgisel düşünceyi geliştirmek,
  • Estetik değerleri geliştirmek,
  • Bir problemin değişik yollarla çözülebileceğinden hareketle, farklı görüş ve düşüncelere zihnen açık olabilme ve onlara saygı duyma alışkanlığını kazandırmak amaçlanır.

Ortaokul matematik dersinde matematiksel kavramların kazandırılmasının yanı
sıra, matematiği etkili öğrenmeye ve kullanmaya yönelik bazı temel becerilerin geliştirilmesi de
hedeflenmektedir. Bu beceriler şöyle sıralanmaktadır:

• Problem çözme
• Matematiksel süreç becerileri:
-İletişim
-Akıl yürütme
-İlişkilendirme
• Duyuşsal beceriler
• Psikomotor beceriler
• Bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT)

Problem Çözme

Matematik eğitiminin temel amaçlarından biri öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirmektir.  Bu açıdan bakıldığında problem çözme ortaokul öğretim programında önemli bir yer tutar.

Bu nedenle, problem çözme, öğretim programı içerisinde yer alan her konu için geliştirilmesi beklenen temel bir beceri olarak ele alınmaktadır. Bunun yanında problem çözmenin zaman zaman bir öğretim yaklaşımı veya bir öğrenme vasıtası olarak ele alınması da önerilmektedir.

Matematik eğitiminde ‘problem’ sözcüğüne farklı anlamlar yüklenebilmektedir. Bu programda
genel anlamıyla problemler, çözüm yolu önceden bilinmeyen ve çözümü aşikâr olmayan sorular
olarak kabul edilmektedir. Böyle sorularda öğrenciler mevcut bilgileriyle akıl yürüterek bir çözüme ulaşabilirler. Bu tip problemlere ek olarak, matematik eğitiminde bilgileri doğrudan kullanarak çözümüne ulaşılabilen ‘rutin’ problemlerden de söz edilebilir. Bir problemin rutin olup olmadığı, hem problemi teşkil eden içeriğe, hem de soruyla muhatap olan öğrencinin bilgi birikimine bağlıdır.
Örneğin “315 TL’si olan Emine, tanesi 15 TL olan dolmakalemlerden kaç tane alır?” sorusu 2. sınıf
öğrencisi için rutin olmayan bir problem iken, 4 veya 5. sınıf öğrencisi için rutin bir problemdir. Bu açıdan bakıldığında, 2. sınıf öğrencisini üzerinde akıl yürüterek çözüm stratejileri bulmaya yöneltecek bu soru, 4. sınıf öğrencisi için bölme işleminin rutin bir uygulamasından ibaret olacaktır.

Matematik derslerinde alıştırma niteliğindeki rutin problemlerle
yetinilmemeli, sınıfın seviyesine uygun rutin olmayan problemler de sunmaya özen gösterilmelidir.
Öte yandan rutin olmayan problemler hazırlayabilmek için öğrencilerin hazır olmadığı kavram ve
işlemleri kullanmayı gerektiren veya gereksiz ve ilgisiz zorluklar içeren sorulardan kaçınılmalıdır.

Rutin olmayan problemler doğası gereği bir çırpıda çözülen sorular değildir. Bu nedenle problem
çözme becerilerini devreye sokmak ve geliştirmek için hem öğrencinin hem de öğretmenin sabır
ve zamana gereksinimi vardır. Öğrenme ortamlarında öğrencilere problemler üzerinde çalışabilecekleri böyle zamanlar sağlanmalıdır.

Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı
Öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirmeye yönelik çalışmalarda; (1) problemi anlama,
(2) çözümü planlama, (3) planı uygulama, (4) çözümün doğruluğunu ve geçerliğini kontrol etme
ve (5) çözümü genelleme ve benzer/özgün problem kurma süreçleri gözetilmelidir. Bu süreçlere
yönelik beklenen göstergelerden bazıları aşağıda sıralanmıştır:

• Verilenleri ve istenenleri belirleme
• Eksik, fazla ve gerekli bilgileri belirleme
• Problemi alt problemlere (parçalara) ayırma
• Problemi kendi cümleleriyle ifade etme
• Problemde anlatılmak istenen olay ve ilişkilerle ilgili sözel, sembolik, tablo veya grafiksel
gösterimleri açıklama ve ilişkilendirme

• Verilen ilişkileri belirleyerek hipotez oluşturma
• Problemin çözümüne yönelik bir stratejinin uygunluğunu değerlendirme
• Çözüme yönelik bir stratejinin gerektirdiği işlem ve algoritmaları yürütme
• Sonucu tahmin etme
• Problemin çözüm sürecinde elde edilen nihai ve ara sonuçların doğru ve anlamlı (örneğin
insan sayısı 6,5 olamaz) olup olmadığını gerekçeleriyle açıklama
• Problemin farklı çözüm yollarını değerlendirme
• Problemin çözümünden yola çıkarak benzer diğer problemlerin çözümü için fikir ve strateji
üretme
• Problemin çözüm sürecini ve çözümünü genelleme
• Eldeki bilgilere uygun gerçekçi problemler oluşturma

Matematiksel Süreç Becerileri

İletişim: Matematik, kavramları arasında anlamlı ilişkiler bulunan, kendine özgü sembolleri
ve terminolojisi olan evrensel bir dildir. Öğrencilerin matematiğin dilini doğru ve etkili bir şekilde
kullanabilmesi amaçlanmalıdır. Matematiksel iletişimde soyut sembolik ifadelerin yanı sıra, sözlü
anlatımdan, yazılı ve görsel ifadelerden ve gerektiğinde modellerden de yararlanmak büyük önem taşımaktadır.

Matematik hakkında yazma, okuma, konuşma ve dinleme, iletişim becerilerini geliştirirken aynı
zamanda öğrencilerin matematiksel kavramları daha iyi anlamalarına da yardımcı olur. Öğretmen, öğrencilerin düşüncelerini açıklayabilecekleri, tartışabilecekleri ve yazı ile anlatabilecekleri sınıf ortamları oluşturmalı ve öğrencilerin daha iyi iletişim kurabilmeleri için uygun sorgulamalarda bulunmalıdır.