MERHAMAETLİ OLMA, SEVGİ

MERHAMET : Merhamet insanın en belirgin özelliklerindendir. Toplum olarak yaşamanın gerekli davranışlarındandır. Çoğu ahlaki kavramın dayandığı ilkedir. Toplum olarak yaşamanın dahi merhamete dayandığı söylenebilir. İnsanlar merhametli olmasa bir arada yaşayabilir miydi? Belki yaşardı, ancak ufak gruplar halinde. Yani herkese değil bir kısmımıza merhamet göstererek. Bu da ölçek problemini getirir. Canlılar, her ne olursa olsun en azından ailesine merhametlidir. Hayvanlarda bunu görebiliriz. Dışarıda avlanıp ailesini doyuran hayvanları görmekteyiz. Demek ki merhamet bir arada olmakta önemli, artan oranda da toplumsallaşmayı destekleyicidir.

SEVGİ: Gelin tanış olalım, işin kolayın tutalım
                 Sevelim sevilelim, dünya kimseye kalmaz

                                                        YUNUS EMRE

Sevginin sebepleri üçtür:

1-
Her canlı kendini sever. Kendini sevmek, varlığının devam etmesini istemek ve yok olmaktan hoşlanmamak demektir. İşte bunun için insan, yaşamayı sever ve ölümden hoşlanmaz. Varlığımızın devamı gibi, her şeyimizin mükemmel olması da sevilir. İnsan, önce kendi zatını, sonra uzuvlarının selametini sever. Daha sonra malının, evladının, akraba ve dostlarının selametini sever. Bunları, vücudunun devam ve kemaline sebep oldukları için sever. Mesela evladından bir fayda görmese de sever. Çünkü kendinden sonra neslini devam ettirecek odur.

2-İnsan, ihsanı sever. İnsan, ihsanın kölesidir. Gönül, kendine iyilik edeni sever, kötülük edenden nefret eder. İnsan, ister istemez iyilik edene karşı sevgi duyar.

Sağlık sevilir. Sağlığının devamı için doktor da sevilir. Doktoru da kendimizi sevdiğimiz için severiz. Bunun gibi ilmi de, öğretmeni de severiz. Öğretmeni ilme sebep olduğu için severiz.

Para, çeşitli ihtiyaçları karşılamaya ve yiyip içmeye vasıta olduğu için sevilir. Yemeğin kendisi de yenmek için sevilir. Biri bizatihi, diğeri ise vasıta olduğu için sevilir. İyilik edeni sevmek, onun şahsını değil, iyiliğini sevmektir. İyilik kalkınca, sevgi de kalkar. İyilik azalırsa, sevgi de azalır.

3-Bir kimseyi, ettiği iyilikten dolayı değil, bizzat zatından dolayı sevmek, yok olup tükenmeyen gerçek sevgidir. Bu da güzeli sevmek demektir. Güzelliği anlayan güzeli sever. Güzelliği sevmek, güzelliğin zatındandır. Çünkü ondaki güzelliği anlamak, zevkin kendisidir. Güzeli anlamak da bir zevktir. Akarsu, yeşillik, tabiattaki güzellikler yiyip içildikleri için değil, sırf güzel oldukları için sevilir. Bu insanın elinde olmayan sevgidir. Allahü Teâlâ'nın güzel olduğu bilinirse Onu da sevmemek imkânsızdır. O ise güzeller güzelidir.