OKULÖNCESİ DÖNEM ÇOCUĞUNUN ÖZELLİKLERİ

Okul öncesi dönemi çocuğun yaşamında gelişim hızının yüksek olduğu ve çocuğun kişiliğinin biçimlendiği en önemli dönemdir. Okul öncesi dönem çocuğun kişiliğinin temel yapısının oluşması açısından ayrı bir yere sahiptir. Çocuğun yaşamındaki insanlar arası ilişkilerin düzeyi, tepkileri, düşünceleri, duyguları, korkuları, alışkanlıkları, olaylar karşısındaki tutumu, iyi veya kötü huylar edinmesi bu dönemde belirlenmektedir.

Bu yaş dönemindeki çocuklardan beklenen davranışlara bakalım:

1-2 YAŞ

  • Çevreyi keşfeder, dolapları, çekmeceleri açar kapar, eşyaları taşır.
  • Manipüle edebildiği her şeyle ilgilenir.
  • Günde 1 kez uzun bir öğle uykusuna yatar.
  • Kısa bir süre oyuncaklarıyla bırakılırsa kendi kendine oynar.
  • Tüm bedenini keşfetmeye çalışır.

2-3 YAŞ

  • Koşar, tırmanır, iter, çeker, zıplar çok aktiftir.
  • Bacakları çarpık görünür.
  • Elleriyle ve kaşıkla yiyebilir, bardaktan içebilir.
  • Elbiselerinin bazılarını çıkarabilir.
  • Cinsel organlarını keşfeder.
  • Daha az uyur, daha kolay uyanır.
  • Tekrarlanan günlük etkinliklere uyum sağlar ve bunlardan hoşlanır.
  • Her şeyi kendi kendine yapmak ister.
  • İnatçı ve kararsızdır. Sık sık fikir değiştirir.
  • Ani duygu değişimleri ve öfke nöbetleri gösterir.
  • Yetişkinleri taklit eder.
  • Yaşıtlarıyla birlikte oynayamaz.
  • Paylaşmayı, beklemeyi, vazgeçmeyi kolay beceremez.
  • Suyla oynamayı sever.
  • Tek sözcükler ve kısa cümleler kullanır.
  •  Devamlı hayır der. Olumsuzdur.
  • Konuşabildiğinden daha fazlasını anlar.

3-4 YAŞ

  • Koşar, zıplar ve tırmanır.
  • Kendi kendine yemek yiyebilir, fincandan içebilir.
  • Bazı şeyleri dökmeden taşıyabilir.
  • Kendinin soyunup giydirilmesine yardımcı olabilir.
  • Öğle uykusuna yatmayabilir fakat sessizce oynar.
  • Yetişkinlere cevap verebilir, onaylarını ister.
  • Onay görmediğini belirten ifadelere duyarlıdır.
  • İşbirliğine girer, basit işler için bir yere gönderildiğinde koşarak gider.
  • “Ben de” dönemidir. Her şeyin içinde yer almak ister.
  • Her şeyi merak eder.
  • Hayal gücü kuvvetlidir. Karanlıktan ve hayvanlardan korkabilir.
  • Hayali arkadaşları olabilir.
  • Konuşkandır. Genellikle kısa cümleler kurar.
  • Bekleyebilir ama sabrı azdır.
  • Oyuncakları sepete toplama gibi küçük sorumluluklar alabilir.
  • Kendi kendine gayet iyi oynar fakat grup oyunlarında problemlerle karşılaşılır.
  • Karşı cinsten ebeveyne yakınlıkduyar fakat zaman zaman değiştirebilir.
  • Kıskançtır. Özellikle yeni bir bebeğe tahammül edemez.
  • Suçluluk duyabilir.
  • Sürekli sızlanarak, ağlayarak ve sevgiyi garanti etmeye çalışarak duygusal açıdan güvensiz olduğunu gösterebilir.
  • Parmak emerek, tırnak yiyerek vb davranışlarla gerginliğini azaltmaya çalışabilir.
  • Kendini ifade etmeye çok açıktır.

4-5 YAŞ

  • Kilo almaya ve boyu uzamaya devam eder.
  • Hareketlerindeki koordinasyon artar.
  • Yeme, uyuma ve dışkılama alışkanlıkları düzenlidir.
  • Çok hareketlidir.
  • Bir şeylere başlar ama her zaman başladığını bitirmez.
  • Patron gibi davranır.
  • Diğer çocuklarla oynar fakat sürekli kendini savunur ve korur.
  • Kavgaları kısa sürer.
  • Büyük bir filozof gibi güzel konuşur.
  • Hikâyeler anlatır ve abartır.
  • Uygunsuz sözcükleri yerli yersiz kullanır.
  • Heceleri bir araya getirerek anlamsız sözcükler üretmekten hoşlanır.
  • Güler, kıkırdar.
  • Her şeyi ağırdan alır oyalanır.
  • Söylendiğinde elini yüzünü yıkar.
  • Nasıl ve Niçin soruları sorar.
  • Etkin bir hayal gücü vardır. Akranlarına bağımlılık gösterir.

PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK BİRİMİ